Waarom is de radius zo bepalend?
Bij elke buiging worden de buitenste aders gerekt en de binnenste gestuikt. Hoe kleiner de radius, hoe groter die rek per slag. Onder de minimale radius ontstaan haarscheurtjes in de mantel en breken uiteindelijk individuele draadjes — meestal precies op de overgang naar het eindstuk.
Welke factor geldt voor welke kabel?
Fabrikanten geven de factor in het datasheet; hij hangt af van opbouw en mantelmateriaal. Flexibele kabels met PUR-mantel en fijndradige, gevlochten geleiders halen 7,5 tot 10×. Kabels met folieschermen, coaxiale opbouw of glasvezel eisen 12,5 tot 20×. Neem bij ontbrekende gegevens altijd de veilige 15×.
Wat gebeurt er bij een te kleine radius?
In de praktijk zien we drie fasen: eerst een corkscrew-effect waarbij de kabel om zijn as gaat draaien, dan een zichtbaar dikkere plek waar de aders zich verplaatsen, en tot slot aderbreuk. Bij bus- en encoderkabels merk je het eerst aan onverklaarbare communicatiefouten, ruim voordat de mantel iets laat zien.
Is een grotere radius altijd beter?
Technisch wel voor de kabel, praktisch niet altijd: elke stap radius kost bouwhoogte en kettinglengte, en dus geld en ruimte. Kies daarom de kleinste radius met minimaal 20% marge boven de kabel-eis. Zo blijf je veilig zonder de machine hoger te maken.
| Kabeltype | Factor | Ø 10 mm | Ø 16 mm |
|---|---|---|---|
| Flexibele kabel PUR, bewegend | 10× | 100 mm | 160 mm |
| Flexibele kabel, vaste installatie | 7,5× | 75 mm | 120 mm |
| Busleiding met folieschermen | 12,5× | 125 mm | 200 mm |
| Lichtgeleider (LWL) | 15× | 150 mm | 240 mm |
| Hydraulische slang | volgens fabrikant | ≥ 150 mm | ≥ 240 mm |
Veelgestelde vragen
- Geldt de factor ook voor de slang van perslucht of koeling?
- Slangen hebben hun eigen minimale buigradius, vaak strenger dan kabels omdat ze onder druk staan. Neem de waarde uit het slangdatasheet en vergelijk hem met de kabels; de strengste bepaalt de ketting.
- Mag ik één keer onder de minimale radius blijven, bij montage?
- Bij statische montage geldt een kleinere factor (meestal 7,5×), maar knikken mag nooit. Een eenmalige knik laat een blijvende zwakke plek achter die later precies daar breekt.
- Wat als de machine geen ruimte heeft voor de benodigde radius?
- Dan kies je kabels met een lagere factor: speciaal ontwikkelde flexibele kabels halen 6 tot 7,5×. Dat is bijna altijd goedkoper dan de machine ombouwen.
Lees hierna
- Hoe bereken je de maat en lengte van een kabelrups?Vijf stappen van vulling naar bestelbare kettinglengte, met de formule Lk = S/2 + π × R + toeslag en een compleet voorbeeld.
- Hoe verleng je de levensduur van kabels in een kabelrups?Drie oorzaken verklaren bijna alle vroegtijdige uitval. Zo herken je ze op tijd en wat je onderhoudsschema moet bevatten.
- Hoe bepaal je de binnenhoogte en binnenbreedte van een kabelrups?Vulling meten, speling toeslaan en vakken indelen — inclusief de 60%-vuistregel en een compleet rekenvoorbeeld.